بستهبندی سفارش در یک فروشگاه اینترنتی فقط قرار دادن کالا داخل جعبه نیست. در این مرحله باید مشخص شود چه کالایی، با چه تعداد، برای کدام مشتری و با چه روش ارسالی آماده میشود. کوچکترین اشتباه میتواند به ارسال کالای اشتباه، کسری سفارش، دوبارهکاری، هزینه مرجوعی و نارضایتی مشتری منجر شود.
وقتی تعداد سفارشها کم است، شاید بتوان این فرایند را با پیامرسان، فایل اکسل، برگه چاپی یا حتی حافظه افراد مدیریت کرد. اما با افزایش سفارشها، همین روشهای ساده به یکی از دلایل اصلی بینظمی تبدیل میشوند. مشخص نیست کدام سفارش جمعآوری شده، چه کسی آن را بستهبندی کرده، کدام بسته منتظر ارسال است و چه سفارشهایی هنوز ناقص ماندهاند.
نرمافزار کنترل بستهبندی باید این پراکندگی را از بین ببرد و یک مسیر مشخص برای پردازش هر سفارش ایجاد کند؛ مسیری که از دریافت سفارش شروع شود و تا آمادهسازی، بستهبندی و تحویل به شرکت حمل ادامه پیدا کند.
نرمافزار کنترل بستهبندی دقیقاً چه کاری انجام میدهد؟
این نرمافزار سفارشهای ثبتشده را وارد یک فرایند عملیاتی مشخص میکند. هر سفارش در طول پردازش، وضعیت معینی دارد و اعضای تیم میدانند چه کاری باید روی آن انجام شود.
برای نمونه، یک سفارش میتواند این مراحل را طی کند:
- ثبت و دریافت سفارش
- بررسی اطلاعات و موجودی
- آماده برای جمعآوری
- در حال جمعآوری کالا
- آماده بستهبندی
- در حال بستهبندی
- آماده ارسال
- تحویل به شرکت حمل
- ثبت کد رهگیری
هدف اصلی نرمافزار این است که سفارشها بین این مراحل گم نشوند و وضعیت واقعی هر سفارش برای فروش، انبار و مدیریت قابل مشاهده باشد.
یک نرمافزار مناسب نباید فقط فهرستی از سفارشها نمایش دهد. باید به تیم کمک کند سفارش درست، با اقلام درست و در زمان مناسب بستهبندی شود.
۱. دریافت منظم سفارشها از کانالهای فروش
اولین قابلیت ضروری، جمعآوری سفارشها در یک محیط مشترک است. بسیاری از فروشگاهها سفارشهای خود را از چند کانال دریافت میکنند؛ برای مثال سایت ووکامرسی، دایرکت اینستاگرام، واتساپ یا ثبت دستی توسط اپراتور.
وقتی سفارشها در چند محیط پراکنده باشند، احتمال فراموش شدن یا پردازش دوباره آنها افزایش پیدا میکند. یک سفارش در سایت ثبت شده، سفارش دیگر داخل پیامرسان است و سفارش سوم روی کاغذ نوشته شده است. در چنین شرایطی هیچ فهرست قابل اعتمادی از کارهای باقیمانده وجود ندارد.
نرمافزار کنترل بستهبندی باید بتواند سفارشها را در یک صف مشخص قرار دهد. حتی زمانی که اتصال مستقیم به یک کانال فروش وجود ندارد، باید امکان ثبت یا ورود کنترلشده سفارش فراهم باشد تا همه سفارشها وارد یک روند یکسان شوند.
پکفلو نیز با همین نگاه طراحی شده است؛ یعنی ایجاد یک مسیر مشترک برای پردازش سفارشهای فروشگاه، چه سفارش از یک فروشگاه ووکامرسی دریافت شده باشد و چه متعلق به یک آنلاینشاپ اینستاگرامی باشد.
۲. نمایش دقیق اقلام هر سفارش
بستهبند باید بدون جستوجو در چند صفحه یا تماس با تیم فروش، اطلاعات کامل سفارش را ببیند. حداقل اطلاعات لازم شامل موارد زیر است:
- نام و تصویر کالا
- تعداد هر کالا
- مدل، رنگ، سایز یا ویژگی انتخابشده
- کد کالا یا SKU
- توضیحات مربوط به سفارش
- هدیه، اشانتیون یا اقلام جانبی
- روش ارسال
- اطلاعات گیرنده
نمایش تصویر کالا در فروشگاههایی که محصولات مشابه دارند اهمیت بیشتری پیدا میکند. برای مثال، ممکن است چند محصول نام نزدیک به هم داشته باشند اما رنگ، بستهبندی یا مدل آنها متفاوت باشد. تصویر و کد کالا احتمال انتخاب اشتباه را کاهش میدهد.
توضیحات سفارش نیز باید واضح و در محل مناسبی نمایش داده شود. مواردی مانند «همراه با بستهبندی هدیه»، «فاکتور داخل بسته قرار نگیرد» یا «دو کالا در یک بسته ارسال شوند» نباید بین یادداشتها یا پیامهای پراکنده گم شوند.
۳. تعریف وضعیتهای واقعی برای سفارش
یکی از ضعفهای رایج فروشگاهها این است که وضعیت سفارش در سایت با وضعیت واقعی آن در انبار یکسان نیست. ممکن است سفارش در سایت «در حال پردازش» باشد، اما مشخص نباشد کالا جمعآوری شده، بستهبندی شده یا هنوز کسی آن را بررسی نکرده است.
نرمافزار کنترل بستهبندی باید وضعیتهای عملیاتی روشن داشته باشد. این وضعیتها باید براساس کاری که واقعاً در فروشگاه انجام میشود تعریف شوند، نه صرفاً وضعیت پرداخت یا ثبت سفارش.
برای مثال، «آماده بستهبندی» با «در حال بستهبندی» تفاوت دارد. در وضعیت اول، کالاها جمعآوری شدهاند و منتظر بستهبند هستند. در وضعیت دوم، یک نفر مسئولیت سفارش را پذیرفته و در حال آمادهکردن بسته است.
وجود این تفکیک کمک میکند مدیر فروشگاه در هر لحظه بداند چند سفارش در هر مرحله قرار دارد و گلوگاه فعلی عملیات کجاست.
۴. جلوگیری از بستهبندی اشتباه
مهمترین وظیفه نرمافزار کنترل بستهبندی، کاهش خطاست. این خطا ممکن است به شکلهای مختلف رخ دهد:
- ارسال کالای اشتباه
- ارسال تعداد کمتر یا بیشتر
- جا ماندن یکی از اقلام
- جابهجایی بسته دو مشتری
- انتخاب مدل یا رنگ نادرست
- فراموش شدن هدیه یا بروشور
- درج اطلاعات ارسال اشتباه
نرمافزار باید برای هر سفارش یک روند تأیید ایجاد کند. بستهبند نباید بتواند بدون بررسی اقلام، سفارش را بهسادگی آماده اعلام کند.
در فروشگاههایی که از بارکد استفاده میکنند، امکان اسکن کالا میتواند کنترل دقیقتری ایجاد کند. سیستم باید کد اسکنشده را با کالای موجود در سفارش مقایسه کند و در صورت مغایرت هشدار دهد.
حتی بدون بارکد نیز میتوان با نمایش مرحلهای اقلام، ثبت تعداد و تأیید نهایی، درصد زیادی از خطاهای انسانی را کاهش داد.
۵. مشخص بودن مسئول هر سفارش
وقتی چند نفر روی سفارشها کار میکنند، باید مشخص باشد هر سفارش در اختیار چه کسی است. در غیر این صورت ممکن است دو نفر همزمان یک سفارش را آماده کنند یا هر دو تصور کنند فرد دیگری مسئول آن است.
نرمافزار باید امکان تخصیص سفارش یا ثبت فرد انجامدهنده را داشته باشد. این قابلیت برای کنترل کارکنان نیست؛ هدف اصلی آن جلوگیری از تداخل کارها و ایجاد مسئولیت روشن است.
در یک تیم کوچک ممکن است یک نفر سفارش را بررسی کند، نفر دوم کالا را از قفسه بردارد و نفر سوم بستهبندی را انجام دهد. در یک فروشگاه تکنفره نیز همین مراحل وجود دارد، با این تفاوت که همه آنها توسط یک نفر انجام میشوند.
به همین دلیل نرمافزار نباید فقط برای تیمهای بزرگ طراحی شده باشد. یک فروشگاه تکنفره هم به صف سفارش، وضعیت مشخص و ثبت کارهای انجامشده نیاز دارد. تفاوت فقط در تعداد کاربران است، نه در اصل فرایند.
پکفلو میتواند برای یک فروشگاه تکنفره استفاده شود و با بزرگتر شدن فروشگاه، همان فرایند را بین اعضای تیم تقسیم کند. تمرکز فعلی آن بیشتر بر تیمهای کوچک تا ۵ نفر است که حداکثر ۲ نفر بهصورت مستقیم در بخش انبار و آمادهسازی سفارش فعالیت میکنند.
۶. اولویتبندی سفارشها
همه سفارشها شرایط یکسانی ندارند. بعضی سفارشها باید زودتر ارسال شوند، برخی روش ارسال سریع دارند و تعدادی ممکن است به دلیل ناقص بودن اطلاعات یا موجود نبودن یک کالا متوقف شده باشند.
نرمافزار مناسب باید امکان مرتبسازی و فیلتر سفارشها را فراهم کند. برای نمونه:
- سفارشهای قدیمیتر
- سفارشهای ارسال فوری
- سفارشهای آماده بستهبندی
- سفارشهای دارای مشکل
- سفارشهای یک روش حمل مشخص
- سفارشهای مربوط به یک کمپین
- سفارشهای پرداختشده یا نیازمند بررسی
بدون این قابلیت، تیم معمولاً سفارشهایی را پردازش میکند که راحتتر دیده میشوند، نه سفارشهایی که باید زودتر ارسال شوند. نتیجه این وضعیت، باقی ماندن چند سفارش قدیمی در میان سفارشهای جدید است.
۷. کنترل سفارشهای ناقص یا دارای مشکل
نباید همه سفارشها بدون بررسی وارد مرحله بستهبندی شوند. برخی سفارشها ممکن است آدرس ناقص، شماره تماس اشتباه، موجودی ناکافی، پرداخت نامشخص یا توضیحات مبهم داشته باشند.
نرمافزار باید این سفارشها را از صف عادی جدا کند. سفارش مشکلدار نباید میان سفارشهای آماده باقی بماند و باعث توقف کار بستهبند شود.
بهتر است برای هر مشکل، دلیل مشخصی ثبت شود؛ برای مثال:
- کسری موجودی
- نیاز به تماس با مشتری
- ابهام در آدرس
- مغایرت پرداخت
- نیاز به تأیید تیم فروش
- توقف موقت سفارش
وقتی مشکل برطرف شد، سفارش دوباره به مسیر عادی برمیگردد. این روش از پیگیریهای شفاهی مانند «این سفارش را فعلاً بستهبندی نکن» جلوگیری میکند؛ جملهای که معمولاً پس از چند ساعت فراموش میشود.
۸. کنترل بسته و اطلاعات ارسال
بعد از تأیید اقلام، اطلاعات بسته نیز باید ثبت یا کنترل شود. بسته به نوع فروشگاه، این اطلاعات میتواند شامل تعداد بستهها، وزن، روش حمل، برچسب ارسال و کد رهگیری باشد.
در بعضی سفارشها همه کالاها در یک بسته قرار نمیگیرند. ممکن است یک سفارش به دو مرسوله تقسیم شود یا بخشی از کالاها از انبار دیگری ارسال شوند. نرمافزار باید بتواند این تفاوت را نشان دهد و سفارش را بهاشتباه کامل اعلام نکند.
اطلاعات روی برچسب نیز باید مستقیماً از اطلاعات سفارش گرفته شود تا نیاز به تایپ دوباره نام، آدرس و شماره تماس کاهش پیدا کند. هر بار ورود دستی اطلاعات، احتمال خطا را بالا میبرد.
۹. ثبت تاریخچه اقدامات
برای هر سفارش باید مشخص باشد چه اتفاقی افتاده است. تاریخچه سفارش میتواند نشان دهد:
- سفارش چه زمانی دریافت شده است
- چه کسی آن را بررسی کرده
- چه زمانی وارد مرحله جمعآوری شده
- چه کسی بستهبندی را انجام داده
- سفارش چه زمانی آماده ارسال شده
- کد رهگیری چه زمانی ثبت شده
- در کدام مرحله متوقف شده است
این تاریخچه هنگام رسیدگی به خطا بسیار مهم است. اگر مشتری اعلام کند کالایی داخل بسته نبوده، مدیر میتواند روند پردازش سفارش را بررسی کند. بدون تاریخچه، معمولاً همهچیز به حافظه افراد وابسته میشود و پیدا کردن علت اصلی دشوار خواهد بود.
ثبت رویدادها کمک میکند مشکلات تکراری نیز شناسایی شوند. برای مثال، اگر بیشتر خطاها در ساعات شلوغ یا هنگام تغییر شیفت رخ میدهند، میتوان فرایند همان بخش را اصلاح کرد.
۱۰. داشبورد ساده و قابل فهم
نرمافزار کنترل بستهبندی نباید برای تیم کوچک پیچیده باشد. کاربر انبار باید بعد از ورود، مستقیماً سفارشهای مربوط به کار خود را ببیند. نمایش نمودارها و اطلاعات زیاد، زمانی که کاربر فقط باید سفارش بعدی را آماده کند، باعث کندی و سردرگمی میشود.
یک داشبورد کاربردی میتواند اطلاعاتی مانند این موارد را نمایش دهد:
- تعداد سفارشهای جدید
- سفارشهای منتظر جمعآوری
- سفارشهای آماده بستهبندی
- سفارشهای آماده ارسال
- سفارشهای متوقف یا دارای خطا
- سفارشهای باقیمانده از روزهای قبل
- تعداد سفارشهای پردازششده امروز
مدیر فروشگاه به نمای کلی نیاز دارد، اما کاربر انبار باید محیط سادهتری داشته باشد. نرمافزار مناسب باید این تفاوت را در طراحی خود در نظر بگیرد.
۱۱. گزارشگیری از عملکرد واقعی عملیات
گزارش نرمافزار نباید فقط تعداد کل سفارشها را نشان دهد. گزارشهای کاربردی باید به پرسشهای عملیاتی پاسخ دهند:
- امروز چند سفارش بستهبندی شد؟
- چند سفارش هنوز آماده نشده است؟
- متوسط زمان پردازش هر سفارش چقدر است؟
- بیشترین تأخیر در کدام مرحله رخ میدهد؟
- چند سفارش به دلیل خطای اطلاعات متوقف شدهاند؟
- چه تعداد سفارش نیاز به اصلاح یا بستهبندی دوباره داشتهاند؟
- کدام روزها یا ساعتها حجم کار بیشتر است؟
این اطلاعات برای تصمیمگیری درباره تعداد نیرو، زمان شروع کار، برنامه فروش ویژه و نحوه تقسیم وظایف مفید است.
یک فروشگاه کوچک ممکن است به گزارشهای پیچیده سازمانی نیاز نداشته باشد، اما باید بتواند بفهمد چرا سفارشها دیر ارسال میشوند و کدام قسمت فرایند نیاز به اصلاح دارد.
۱۲. امکان استفاده در موبایل و محیط انبار
همه انبارها مجهز به کامپیوتر جداگانه برای هر کاربر نیستند. در بسیاری از آنلاینشاپها، جمعآوری و بستهبندی با موبایل یا تبلت انجام میشود.
نرمافزار باید روی صفحه کوچک خوانا و قابل استفاده باشد. دکمهها نباید بیش از حد ریز باشند و اطلاعات مهم نباید داخل منوهای پیچیده پنهان شوند. کاربر باید بتواند با چند اقدام ساده سفارش را باز کند، اقلام را بررسی کند و وضعیت آن را تغییر دهد.
سرعت بارگذاری نیز اهمیت دارد. محیط انبار جای مناسبی برای نرمافزار سنگین و فرمهای طولانی نیست. هر مرحله اضافه، در زمان پردازش دهها یا صدها سفارش تکرار میشود.
۱۳. هماهنگی با فروشگاه ووکامرسی
برای فروشگاههای ووکامرسی، ارتباط میان سایت و نرمافزار بستهبندی اهمیت زیادی دارد. سفارش جدید باید بدون ورود دستی دوباره در دسترس تیم عملیات قرار بگیرد. تغییرات مهم مانند لغو سفارش، اصلاح اقلام یا تغییر وضعیت نیز باید قابل پیگیری باشد.
پس از آمادهسازی سفارش، اطلاعات لازم میتواند به سایت بازگردد تا وضعیت مشتری نیز بهروز شود. این هماهنگی از تفاوت بین وضعیت سایت و وضعیت واقعی انبار جلوگیری میکند.
پکفلو برای فروشگاههای ووکامرسی قابل استفاده است و به فروشگاه کمک میکند بخش عملیاتی سفارش را از مدیریت عمومی سایت جدا کند. ووکامرس همچنان محل ثبت و مدیریت فروش است، اما پردازش، جمعآوری و بستهبندی سفارش در یک فضای متمرکز و مناسب عملیات انجام میشود.
۱۴. امکان استفاده برای آنلاینشاپهای اینستاگرامی
آنلاینشاپهای اینستاگرامی معمولاً سفارشها را از دایرکت، واتساپ یا فرمهای جانبی دریافت میکنند. مشکل اصلی این فروشگاهها پراکندگی اطلاعات است. آدرس در یک پیام، مشخصات محصول در پیام دیگر و رسید پرداخت در بخش دیگری قرار دارد.
حتی اگر ورود سفارش بهصورت دستی انجام شود، استفاده از یک نرمافزار کنترل بستهبندی باعث میشود بعد از ثبت سفارش، ادامه فرایند استاندارد باشد. سفارش وارد صف میشود، اقلام آن مشخص است، وضعیت پردازش ثبت میشود و پس از بستهبندی نیز از فهرست سفارشهای باز خارج خواهد شد.
بنابراین استفاده از چنین نرمافزاری فقط به فروشگاههای دارای سایت محدود نیست. هر فروشگاهی که روزانه چند سفارش را دریافت و ارسال میکند، میتواند از نظم ایجادشده در این فرایند استفاده کند.
۱۵. قابلیت رشد همراه با فروشگاه
ممکن است امروز تمام کارهای فروشگاه توسط یک نفر انجام شود. همان فرد سفارش را ثبت میکند، کالا را از قفسه برمیدارد، بستهبندی میکند و بسته را تحویل پست میدهد. در این مرحله نیز نرمافزار مفید است، زیرا از فراموش شدن سفارشها و وابستگی به حافظه جلوگیری میکند.
با افزایش فروش، ممکن است یک نفر مسئول ثبت و پشتیبانی سفارشها شود و یک یا دو نفر در انبار فعالیت کنند. اگر فرایند از ابتدا استاندارد شده باشد، تقسیم کار سادهتر خواهد بود. لازم نیست با اضافه شدن هر نیروی جدید، روش تازهای برای مدیریت سفارش ایجاد شود.
پکفلو برای همین محدوده از فروشگاهها مناسب است؛ از فروشگاه تکنفره تا تیمهای چندنفره. تمرکز فعلی آن بر تیمهایی تا ۵ نفر و حداکثر ۲ نیروی فعال در انبار است. این اندازه معمولاً شامل بسیاری از فروشگاههای ووکامرسی و آنلاینشاپهای اینستاگرامی میشود که از مدیریت دستی سفارش عبور کردهاند، اما هنوز به سامانههای سنگین و پیچیده انبارداری نیاز ندارند.
تفاوت نرمافزار کنترل بستهبندی با نرمافزار انبارداری چیست؟
نرمافزار انبارداری بیشتر روی موجودی، ورود و خروج کالا، گردش انبار، قیمتگذاری و اسناد انبار تمرکز دارد. نرمافزار کنترل بستهبندی روی اجرای سفارش مشتری متمرکز است.
این دو سیستم میتوانند به هم مرتبط باشند، اما وظیفه یکسانی ندارند. ممکن است موجودی کالا در نرمافزار حسابداری یا انبارداری درست ثبت شده باشد، اما همچنان سفارش اشتباه بستهبندی شود. دلیل آن نبود کنترل در مرحله اجرای سفارش است.
نرمافزار کنترل بستهبندی فاصله میان «ثبت سفارش» و «تحویل بسته به شرکت حمل» را مدیریت میکند. این همان بخشی است که در بسیاری از فروشگاههای کوچک با پیام، کاغذ و هماهنگی شفاهی انجام میشود.
چه زمانی فروشگاه به نرمافزار کنترل بستهبندی نیاز دارد؟
تعداد مشخصی از سفارش وجود ندارد که بعد از آن استفاده از نرمافزار اجباری شود. نشانههای عملی مهمتر از تعداد سفارش هستند.
اگر یکی یا چند مورد زیر در فروشگاه رخ میدهد، زمان استانداردسازی فرایند رسیده است:
- بعضی سفارشها دیر پیدا میشوند یا فراموش میشوند.
- برای اطلاع از وضعیت سفارش باید از چند نفر سؤال شود.
- وضعیت ثبتشده در سایت با وضعیت انبار متفاوت است.
- خطای ارسال کالای اشتباه تکرار میشود.
- سفارشهای قدیمی میان سفارشهای جدید باقی میمانند.
- مسئول هر سفارش مشخص نیست.
- اطلاعات مشتری و سفارش در چند محل نگهداری میشود.
- در روزهای شلوغ، نظم عادی فروشگاه به هم میریزد.
- اضافه شدن نیروی جدید باعث تداخل در کارها میشود.
- مدیر فروشگاه گزارش دقیقی از سفارشهای باقیمانده ندارد.
حتی یک فروشگاه تکنفره ممکن است با روزانه ۱۰ سفارش به چنین سیستمی نیاز پیدا کند، در حالی که فروشگاه دیگری با تعداد بیشتر هنوز بتواند موقتاً با روش ساده کار کند. تنوع کالا، تعداد اقلام هر سفارش و پیچیدگی بستهبندی نیز در این تصمیم مؤثر است.
یک نرمافزار مناسب نباید فرایند را پیچیدهتر کند
هدف استفاده از نرمافزار، اضافه کردن کار اداری جدید نیست. اگر کاربر مجبور باشد برای هر سفارش چند فرم طولانی تکمیل کند، اطلاعات تکراری وارد کند یا بین صفحههای مختلف جابهجا شود، نرمافزار خود به مانع تبدیل خواهد شد.
راهکار مناسب باید مراحل ضروری را استاندارد کند و کارهای غیرضروری را حذف کند. کاربر باید بداند سفارش بعدی چیست، چه اقلامی باید آماده شوند و پس از انجام کار، چه وضعیتی را ثبت کند.
پکفلو بهعنوان یک راهکار متمرکز بر پردازش سفارش، برای ایجاد همین نظم طراحی شده است. فروشگاه بهجای ساختن فرایند با اکسل، پیامرسان، برگه و هماهنگی شفاهی، از یک مسیر مشخص برای دریافت، جمعآوری، بستهبندی و آمادهسازی سفارش استفاده میکند.
جمعبندی
نرمافزار کنترل بستهبندی مناسب باید سفارشها را از کانالهای فروش دریافت کند، اقلام را واضح نمایش دهد، وضعیت واقعی هر سفارش را مشخص کند و احتمال ارسال اشتباه را کاهش دهد. تعیین مسئول سفارش، اولویتبندی، جداسازی سفارشهای مشکلدار، ثبت تاریخچه، کنترل اطلاعات ارسال و گزارشگیری نیز از امکانات اصلی چنین سیستمی هستند.
این نرمافزار فقط برای انبارهای بزرگ یا تیمهای پرجمعیت نیست. یک فروشگاه تکنفره میتواند از آن برای نظم دادن به کارهای روزانه استفاده کند و پس از افزایش فروش، همان فرایند را میان اعضای تیم تقسیم کند.
پکفلو برای فروشگاههای کوچک و تیمهای عملیاتی تا ۵ نفر، با حداکثر ۲ نفر در انبار، یک راهکار استاندارد برای بهبود پردازش سفارش است. فروشگاههای ووکامرسی و آنلاینشاپهای اینستاگرامی میتوانند با استفاده از آن، فاصله میان ثبت سفارش و تحویل بسته به شرکت حمل را به یک فرایند روشن، قابل پیگیری و کمخطاتر تبدیل کنند.
پردازش سفارشها را منظمتر کنید
با یک جریان مشخص، وضعیت هر سفارش از زمان ثبت تا بستهبندی و ارسال قابل پیگیری است.
دیدگاهتان را بنویسید